• تاریخ خبر : یکشنبه ۲۸ مرداد ۱۳۹۷
  • ساعت ۰۸:۵۷

سلطانیه؛ گنبدی زیبا و محبوس در داربست های ۸۰ ساله


گنبد سلطانیه ۸۰ سالی می شود که زییبایش در میان داربست محبوس شده است. داربست هایی که تا مدتی دیگر خود به عتیقه های قرن تبدیل خواهد شد.سومین گنبد مرتفع جهان که مصالح به کار رفته در آن تنها اجر است.

آناهید نیوز- شادی کابیانی- روزگاری دور، افرادی بودند که با ابزار های ابتدایی در مدت ۱۰ سال بزرگترین گنبد جهان را ساختند و امروزه بعد از ۵۰ سال هنوز، هم عصران ما نتواستند آن را مرمت  کنند.بنای تاریخی گنبد سلطانیه یکی از بناهای تاریخی است که به دستور سلطان محمد خدابنده (الجایتو) ساخته شده است.گنبد سلطانیه از نظر ارتفاع پس از کلیسای سانتاماریا دلفیورۀ فلورانس ( ۸۶ متر ) و مسجد ایاصوفیۀ استامبول( ۵۶متر ) سومین گنبد مرتفع جهان است.

 

 

سلطانیه

 

این بنای هشت ضلعی، الهام گرفته از مقبره سلطان سنجر در مرو با ارتفاع ۳۸ متر است.

گنبد سلطانیه یکی از مهترین نمونه های معماری ایلخانی است که تأثیر بسزایی در معماری بناهای تاریخی جهان گذاشته است و می توان نمونه بارز این تأثیر را در معماری کلیسای سانتاماریا دلفیوره ( مریم مقدس ) در فلورانس دید.

شهر سلطانیه پس از مراغه و تبریز سومین پایتخت دوره ایلخانی بوده است. سلطانیه  یک مجموعه ۳۱۴ هکتاری بوده و ارگ سلطنتی بوده است. و تنها دوتا دروازه شمالی و جنوبی  برای ورود و خروج داشته و بقیه قسمت ها توسط ۱۶ برج و بارو نگهبانی  که ۹ متر ارتفاع به پهنای ۳ متر ارتفاع داشته ، محصور بوده است.

تزئینات داخلی بنا ۲ دوره است که دوره اول از اجر و کاشی است و دوره دوم  در ارتفاع ۴ متری به بالا کل بنا را گچ می کشند و روی بنا انواع سوره های قرانی همانند سوره فتح در پایین قسمت و در ارتفاع ۳ متری سوره اخلاص است وبالاتر از آن سوره بقره است  و هینطور اشکال هندسی و به گل های و اسامی اسلامی نیز تزئئین شده است.

در تزئیانت روی گچ قسمت هایی که پر رنگ هستند اصلی هستند و ۷۳۰ سال قدمت دارندو قسمت هایی که کمرنگ شده هستند، مرمت شده انددر آجر و کاشی قسمت هایی هستند که فرورفتگی های ۲ ، ۳ سانتی دارند و آنها مرمتی هستند و آنهایی که برجسته هستند اصلی هستند. و ۷۳۰ سال قدمت دارند.

قدمت این بنا ۷۳۰ سال است  ودر طول این مدت ۳۱ زلزله را پشت سر گذاشته و هیچ گونه اثر تخریبی به آن وارد نشده است.

برای  نخستین بار در تاریخ معماری جهان گنبد دوجداره یا همان  ۲ پوسته در همین بنا استفاده شده است. گنبد دو پوسته به صورت ۲ گنبد روی هم ساخته شده به فاصله ۷۰ سانت .

اما در نمای بیرونی  گنبد کاشی آبی فیروزه ای هست در طول این ۷۳۰ سال ،۴ بار کاشی های آن از بین رفته و عوض کرده اند.

یکبار برای دوره ایلخانی و بعد در دوره صفویه و مرحله سوم در زمان پهلوی اول و مرحله چهارم در سال ۸۴ انجام می شود.

در طبقات اول و دوم در بند بند تزئییات کلمات علی، محمد دیده می شود که بیشترین کلمه ، کلمه علی  به خود اختصاص داده  هزار و ۱۱۱ مورد کلمه علی در این بنا به کار رفته است. همینطور نرده های چوبی که ، چوب آنها از هندوستان آورده شده و قدمت آن به دوره ایلخانی می رسد و توسط آب و آهک و به صورت و نرو ماده بهم اتصال پیدا کره است.

 

 

سلطانیه2

 

گنبد سلطانیه در سال ۱۳۸۴ به عنوان هفتمین اثر ملی ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است.

داربست های فلزی درسال ۱۳۴۶ توسط یک گروه مرمت گر ایتالیایی بسته شده  و این داربست ها از سال ۴۶ تا ۵۲ اینجا را مرمت کردند . اما از سال ۵۲ تا سال ۱۳۷۳ هیچ گونه مرمتی انجام نشده است فقط حفاظت شده است. اما از سال ۷۳ به بعد است که مرمت به صورت مستمر در این بنا انجام شده است.

اما؛ هنوز  ودرسال ۹۷ داربست ها داخلی این مجموعه جمع نشده اند و اجازه بازدید و دیدن از همه زیبایی برای گردشگران وجود ندارد. بسیاری از کارشناسان موزه و آثار تاریخی معتقدند امروزه با روش و ابزار های متفاوت و بسیاری می توان به مرمت پرداخت . ازجمله استفاده از بالابر.

بسیاری معتقد هستند که این داربست ها را می توان جمع آوری کرد و با وسایل دیگر به مرمت پرداخت که زیبایی های گنبد، محبوس در داربست ها نشود

اما؛ گروهی دیگر معتقدند که داربست ها خود جذابیت گنبد را بالا برده است و آنها نشان از تاریخ مرمت و بازسازیش دارند.

آنچه واضح است این است که روند مرمت به کندی صورت می گیرد یکی از کارشناسان گنبدسلطانیه معتقد است مرمت این بنا بستگی به نیروی کار و اعتبارات دارد.

چون نیروی کار و اعتباری که برای مرمت این بنا اختصاص داده می شود کم است، روند آن را طولانی و کند می کند.

 

 

سلطانیه3

 

 

 

سلطانیه5

 

 

 

سلطانیه 4

 


برای ارسال نظرات از فرم پایین صفحه استفاده کنید.
" باسپاس از اظهار نظر شما دیدگاه و نظرات ارسالی پس ازتایید در وب سایت آناهیدنیوز قرارخواهد گرفت. پیام های غیرمرتبط و یا مطالبی که در آن شئونات اخلاقی رعایت نشده باشد، منتشرنمی شود."