• تاریخ خبر : سه شنبه ۰۷ شهریور ۱۳۹۶
  • ساعت ۱۰:۵۸

صدای سکوت را می شنوم/ با استاد عباس عبادی در هزار دالان هنر فراموش شده سرامیک سازی نطنز


از افسانه ساخت گنبد باز که داستان “باز لَوَند  “شاه عباس را نقل می کند، از کشف آثار مس یافت شده آن، از تحفه آن که زبانزد خارجی هاست تا ایرانی ها؛ از سر سبزی باغ های اطرافش، از آتشکده دوران ساسانی اش، از نخل گردانی و پنج شنبه بازارنطنز که بگذریم و توقفی کوتاه به دالانی کاهگلی که روزگاری نه چندان دور بازار هنر بود و در پشت مسجدجامع تاریخی شهر آرمیده است ، داشته باشیم؛ به  کارگاهی می رسیم که بیرونش را کاشی های آبی که در دنیا به نام  رنگ ایرانی می شناسند چشم نوازی می کند.

آناهید نیوز- شادی کابیانی - اینجا کارگاه سرامیک سازی کهن مردی است که روزگار با سپیدی موهایش او رابسیار نوازش کرده است. کهن مردی که در سایه هنر و در تنهایی کار گاهش سکوت را می شنود. سکوتی که برای او هزار ها گفته دارد. از اعتقادش ؛از عشق به هنر؛ از طراح هایی ذهنی اش که در سکوت و شب هنگام در این کارگاه بر ذهنش خداوند نقش می زند و او زبان خداوند می شوند تا وسیله ای برای رساندن پیام حقانیت اوشود. استاد عباس عبادی، در کارگاه قدیمی خود که باید سازمان میراث فرهنگی  از این کارگاه به عنوان یک جاذبه تاریخی یاد کند و  آن را به ثبت برساند؛ از تنها هنر سرامیک سازی نطنز حمایت می کند. کارگاه او از سه بخش تشکیل شده است وآنچه در این سه بخش مشترک است بوی خاک ، رنگ و عشق است.ورودی کارگاه با بیترین های شیشه ای  که پر از آثار سرامیکی به خصوص گلدان است با یک میز کار و یک رایانه که احتمالا برای حساب و کتاب است از بازدید کنندگان و خریداران پذیرایی می کند. اما ؛پشت این ورودی غوغایی برپا است. استاد عباس عبادی به استقبال مهمانش که از قضا نمایندگان مجلس هستند، رفته است. فرصت را مغتنم شمرده و به بازدید می پردازند دو دختر جوان مشغول طرح زدن برروی گلدان هستند. قفس ها  را نگاه می کنم. زیبایی وصف نشدنی در هر یک آثارموج می زند. درمانده ام در انتخاب آثار . به حیاط میروم و پس از آن قسمت سوم کارگاه یا کوره است که تمامی زحمات یک هنرمند در آن کوره با لطف خداوند نمایان می شود، گرم است و داغ.

 

 

نطنز3

 

مهمانان با استاد عبادی سر می رسند ، مدت کوتاهی می مانند؛ فرصت شنیدن دردو دل های استاد عبادی را ندارند.

عباس عبادی با خوشرویی به سوال های خبرنگاران کنجکاو پاسخ می دهد. چهره ای مهربان دارد، آرامش چهره اش شاید اثر آمیختن ۵۰ ساله با هنر باشد، یا نجواهای شبانه بایگانه عالم هستی.

هنر سرامیک سازی در نطنز که آوازه اش در دنیا بیش از ایران پیچیده است، به گفته کارشناسان بیش از ۶ قرن قدمت دارد و استاد عبادی و کارگاهش از بازماندگان این هنر هستند.

او می گوید: من دوست دارم که راسته بازار نطنز به ۷۰ تا ۸۰ سال پیش برگردد، که چندین کارگاه سرامیک سازی  در این راسته بود. مغازه های قدیمی ،عطاری و رنگرزی بود. در گذشته دو تا عصاری  این جا بود. درچنین فضایی و با چنین حس و حالی بیشتر می توان کار کرد و حس و حال حقیقی آن حس و حال است .

او می افزاید: محله های قدیمی شهر نطنز خالی  از سکنه شده است چرا که بیشتر مردم مهاجرت کردند یا خانه های آنها دیگر قابل زندگی نیست . از این گذشته اگر شهردا نطنزنقشه درست شهری ارائه بدهد، مردم مجبور نیستند برای کارکردن به پای کوه بروند، می توانند باغ های خود را آباد کنند.

 

 

نطنز2

 

عبادی از بی توجهی به هنر سرامیک سازی در روزگار ما و ارج و قرب آن را در روزگار نه چندان دور با مثالی توجیح می کند.

او می گوید: در مدارک  پدر بزرگم به آن برخورد سندی را پیدا کردم  که نشان می داد نعلبکی نطنز که از طریق تبریزصادر می شد، در آن موقع  ۶ ریال بوده است در حالی که قیمت زمین در بعضی از نقاط تهران کمتر از یک ریال بوده بوده است و قیمت یک دست نعلبکی ۳۶ ریال می شده است.

او ادامه می دهد:عدم حمایت، جود جنس خارجی مشابه باعث برشکستگی ها کارگاه ها شدند و هر کارگاهی که برشکست شد، صاحبش دق کرد و مرد. در گذشته نه چندان دور از  ۵۰ کار گاه سرامیکی ۳ کارگاه ماند و از ۳ کارگاه یک کارگاه تبدیل به کارخانه چینی سازی شد. من و برادر ماندم که ۵۰ سال به یکدیگر کار کردیم  و بعد از آن برای ماندن و اعتلای این هنر تصمیم به آموزش آن گرفتم ودر حال حاضر دخترم، عروس هایم و نوه هایم و چند تن دیگر از نطنز و ۳۵ شاگرد هم از تهران دارم که برای اموزش به کارگاه هم می آیند.از این تعداد اگر یک تن هم کل هنر را یاد بگیرد و بماند من خوشحال و راضی خواهم بود.

عبادی توضیح می دهد:در بیشتر فروشگاه های صنایع دستی ، به خصوص فروشگاه های صنایع دستی اصفهان اجناس چینی موج می زند ودر همین نطنز هم کار های دیگر مکان  ها دیده  می شود. ولی در هر شهری آنچه که نماد آن شهر است را باید پیاده کند. “پرفسور پوپ “در کتاب سیری در تاریخ صنایع دستی ایران می گوید: که هنر سرامیک سازی و سفال گری نطنز ۶۰ قرن و ۶ هزار سال است. آثاری که سایت  تاریخی  اریسمان ، آلمانی ها و ایرانی ها کشف کرده اند و بسیاری از آنها را بازسازی کرده اند، این آثار گویای این است که این هنر ۷ هزار سال پیش قدمت دارد وبخاطر کوره های ذوبی که در آن منطقه پیدا شد و اسکلت خانمی که موهایش  در حلقه ای مسی بود یا دندان مسی مصنوعی . این موارد همگی حکایت از ریشه کهن این هنر دارد ودیگر هنرها و صنایع خاصه ذوب مس.

 

 

نطنز1

 

این هنرمند در ادامه بیان می کند: در این کتاب زیر عنوان پدرم نوشته که استاد محمد اسماعیل عبادی باقی مانده  شاگردان سیصد استادی است که شاه عباس  آنها را به چین برده است ؛ برای تحولی در این هنر و علمی کردن آن برای کاشی کاری های مسجد امام و شیخ لطف الله اصفهان.

افای پوپ ادامه می دهد که ۹۰ درصد کاشی های مسجد امام  اصفهان در نطنز ساخته شده است، و اگر شما دقت کنید در آثار ایران دو رنگ آبی ایران یعنی آبی سورمه ای و آبی فیروزه ای  را یکجا  نمی توان دید که کار شده است ولی  من هر دوی این رنگ را در یک جا کار می کنم.

او درباره خاک مورد استفاده اش می گوید: این خاک برای نطنز است که ما به آن سنگ چخماخ  یا “آتش زنه”  می گوییم و دقیقا زیر بنای چینی مدرن ایران است ولی چینز مدرن  گویا مواد اولیه اش  خاصه کاء ولن  از کشور های دیگر می آید ولی مواد اولیه ما از همین شهر است و از کوه های اطراف نطنز آن را می آوریم. در گذشته که اسیاب بود و از آن استفاده می کردیم ولی در حال حاضر شرکت هایی این کار را انجام می دهند و مثلا به آنها می گوییم که خاک را با این مقدار الک برای ما بیاورید ولی آمیزه اش با خود ماست که چه خاکی با چه خاکی و با چه نسبتی ترکیب شود.

عبادی می افزاید:رنگ ها را من از ترکیب سنگ ها می سازم و سنگ را دوباره  سنگ می کنم برای آن رنگی که می خواهم .رنگ های من حاصل بازی با حرارت است. رنگ ها وجود خارجی ندارند، همانند مرمر هستند، ما هیچ رنگی به آن نمی زنیم و در کوره  ودر مرحله بین اکسیداسیون و احیا که جز فوت و فن حرفه است، رنگ بدست می آید.

او  با اشاره به اینکه تمامی طرح های مورد استفاده در آثارش  ذهنی است  درباره فروش آثارش توضیح می دهد:گردشگران، مردم، تجار و..  به اینجا مراجعه می کنند و آثار را می خرند در حقیقت کارگاه من مرکزی برای فروش هم هست.

او با انتقاد ازاینکه سازنده یک اثر هنری نمی تواند بازاریاب باشد توضیح می دهد:صادرات هم داشته ام ولی متاسفانه واسطه گران قیمت های گزافی را در این بین نصیب خود می کنند  و اثر را  به قیمت بالاتری به مصرف کننده می فروشند؛ باید توجه داشته باشید  تا کسی آشنا به هنر نباشد و فلسفه آن را نداند ارزشش را نمی فهمد و من  حتی از هدیه دادن به کسی که هنر را نشناسد، خودداری می کنم.

عبادی می گوید: من با ۳۸ سال پرداخت حق بیمه ای که پرداخت کرده ام  مرا با حقوق دریافتی ۸۰۰ هزار تومان بازنشست کرده اند.

اوبا خنده و شرمساری می گوید: اما؛۱۲۰ کیلو تشویق نامه دارم  ولی تمام آنها  و حتی نشان اصالتی که دریافت کرده ام ،نتوانسته  است در فروش اثار به من کمکی کند.

او ادامه می دهد: از ۹ صبح تا ۹ شب کار می کنم  و بعضی وقت ها هم ناهار در کارگاه می خورم . کار هنری پایه و بنیانش  احساس است و این احساس است که به تو می گوید چه کنی؟ آن کسی که اثر هنری می خرد باید احساس هنری داشته باشد. این رشته ممکن از ۱۵ رشته هنری تشکیل شده باشد که حرف اول  آن را عشق می زند. عشق، ایمان به کار، خمیره ای از هنر باید در وجود فرد باشد  ودر حد نیاز کانی شناسی، چرخکاری، طراحی، نقاشی، خطاطی، داستان ابزار و لعاب، کوره و.. را بداند و بداند که بعد از اینکه این کار ها را انجام داد ۴۰ درصد کار انجام شده است و ۶۰درصد داخل کوره است. لطف خدا و حرارت ۱۲۰۰درجه و همه زحمت ها ممکن است با یک بی احتیاطی و ناخالصی از بین برود.

او می گوید :من تا حالا  در کارم خستگی نداشته ام چرا که با کارم زندگی می کنم و این طور بگویم ” چه کسی درد غنچه را به وقت گل شدن می داند و می فهمد؟ غنچه درد ندارد و هر زمان انسان آن را فهمید لذت می برد. این جا گاهی وقت ها آنقدر سکوت است که من صدای سکوت را می فهمم و خدا می داند من اگر تعهدات خانوادگی نداشتم؛ از اینجا تکان نمی خوردم . من در نمایشگاه های مختلف شرکت می کنم ودر آخر با لوح تقدیری از من تشکر می شود؛ هنرمند هم دل دارد . تفریح و ماشین می خواهد.

او در پایان صحبت هایش به آموزش و تربیت ۶۶ تن شاگرد اشاره می کند و می گوید: من از اوایل سال ۹۴ شروع به آموزش کردم و امتیاز از وزارت ارشاد و فنی حرفه ای  دارم.

عبادی توضیح می هد کار هنری، یاددادنی نیست، یاد گرفتنی است و باید هنرجو، هنر را از استادش بقاپد.

 

 

 


برای ارسال نظرات از فرم پایین صفحه استفاده کنید.
" باسپاس از اظهار نظر شما دیدگاه و نظرات ارسالی پس ازتایید در وب سایت آناهیدنیوز قرارخواهد گرفت. پیام های غیرمرتبط و یا مطالبی که در آن شئونات اخلاقی رعایت نشده باشد، منتشرنمی شود."